 |
قراردادهاي مبتني بر کارايي انرژي |
صنعتESCO )
Energy Service Companies ) يا شركتهاي خدمات انرژي، يكي از ابزارهاي مهم بهينهسازي مصرف انرژي است كه بر پايه اصول مديريت انرژي و دانش مهندسي انرژي بنا شده است. با شكلگيري و توسعه صنعت ESCO در كشور، تدوين برنامه و سياستگذاريهاي بهينهسازي مصرف انرژي و تحقق عملي راهكارهاي بهينهسازي انرژي نهادينه ميشود.
ويژگيهاي شركتهاي خدمات انرژي
1-مشخص نبودن مبلغ قرارداد
بر خلاف قراردادهاي ديگر، قراردادهاي شركتهاي خدمات انرژي، مبلغ ثابت و مشخصي ندارد بلكه ميزان پرداخت به شركت، به ميزان صرفهجويي حاصل شده بستگي دارد. بمنظور تعيين سهم شركت، ميزان مصرف انرژي با روشهاي مناسب و دستگاههاي اندازهگيري، مشخص ميگردد. اين نوع قراردادها قراردادهاي مبتني بر كارايي ناميده ميشوند.
2- تحميل نشدن هزينهها به مشتري
اقدامات بهينهسازي عموماً بسيار پرهزينه ميباشند بطوريكه مشتري با ديد غيرفني، بهسختي زير بار قبول ريسك آن خواهد رفت. در قراردادي که شرکت خدمات انرژي راساً اقدام به سرمايهگذاري ميکند، مشتري صرفا در طول قرارداد بخشي از صرفهجويي حاصله در هزينههاي انرژي را به شرکت پرداخت ميکند و پس از پايان قرارداد مالکيت تجهيزات نصب شده را بدست ميآورد. همچنين در ساير قراردادهاي خدمات انرژي، مشتري هيچگاه مبلغي بيش از صرفهجويي حاصله به شركت پرداخت نميكند.
3- كاهش هزينههاي تعمير و نگهداري
در اغلب قراردادهاي مبتني بر كارايي كه توسط شركتهاي خدمات انرژي منعقد ميشود، هزينههاي تعمير و نگهداري تمام يا قسمتي از دستگاههاي جديد نصب شده نيز ميتواند در طول قرارداد بر عهده شركت خدماتدهنده باشد كه اين باعث كاهش هزينههاي تعمير و نگهداري ميشود. علاوه بر اين، شركت خدمات انرژي متعهد ميشود در طول قرارداد، اموزشهاي لازم را به تيم نگهداري بدهد تا پس از اتمام قرارداد بتوانند نگهداري كل تجهيزات را در دست گيرند.
مراحل اصلي در فرايند اجراي پروژههاي شركتهاي خدمات انرژي
 |
مميزي انرژي با هدف سرمايهگذاري. |
|
|
تعيين روشهاي امكانپذير براي بهينهسازي مصرف انرژي. |
|
|
تعريف پروژه. |
|
|
تضمين نتايج اجراي اقدامات بهينهسازي. |
|
|
بررسي و تضمين رعايت مقررات و استانداردها. |
|
|
تهيه تجهيزات و نصب آنها. |
|
|
مديريت پروژه. |
|
|
نگهداري و تعمير تجهيزات در طول مدت قرارداد. |
|
|
اندازهگيري ميزان صرفهجويي بطور پيوسته. |
|
|
تامين منابع مالي. |
انواع پروژههاي نمونه شركتهاي خدمات انرژي
|
|
نصب و راهاندازي سيستمهاي گرمايش ساختمان. |
|
|
نصب و راهاندازي سيستمهاي توليد همزمان برق و گرما (CHP) در کارخانجات و مجتمعهاي ساختماني. |
|
|
نصب و راهاندازي سيستمهاي بهينهسازي مصرف انرژي در صنايع. |
|
|
بازسازي و راهاندازي سيستمهاي روشنايي معابر عمومي. |
|
|
مديريت مصرف انرژي در ساختمانهاي صنعتي و غيرصنعتي. |
|
|
بازسازي تجهيزات صنعتي با هدف بهينهسازي مصرف انرژي. |
شيوه فعاليت شركتهاي خدمات انرژي
بطور كلي، شركتهاي خدمات انرژي به دو صورت فعاليت ميكنند:
الف- شركتهاي خدمات انرژي سرمايهگذار
اين شركتها:
|
|
تمام خدمات مربوط به انرژي را به مشتريان خود ارائه ميدهند. |
|
|
ميزان صرفهجويي در مصرف انرژي و كارايي اقدامات انجام شده را تضمين مينمايند. |
|
|
درامد ناشي از سرمايهگذاري، متناسب با ميزان صرفهجويي محقق شده تعيين ميشود. |
ب- شركتهاي خدمات انرژي غير سرمايهگذار
اين شركتها:
|
|
تمام خدمات مربوط به انرژي را به مشتريان خود ارائه ميدهند. |
|
|
ميزان صرفهجويي در مصرف انرژي و كارايي اقدامات انجام شده را تضمين مينمايند |
جدول 3-13- وضعيت صنعت ESCO در اتحاديه اروپا
|
كشور |
تاريخ تاسيس نخستين
ESCO |
تعداد |
ارزش پروژه ها در سال 2001 |
| اتريش |
1995 |
25 |
7 ميليون دلار |
| بلژيك |
1990 |
4 |
نامعلوم |
| المان |
1995- 1990 |
500 تا 1000 |
7 ميليون دلار |
| سوئد |
1978 |
6 تا 12 |
30 ميليون دلار |
| انگليس |
1980 |
20 |
نامعلوم |
موانع گسترش صنعت ESCO در برخي كشورهاي اتحاديه اروپا
|
|
فقدان نظام مشخص براي فعاليت شركتهاي خدمات انرژي. |
|
|
ضعف در مديريت پروژههاي بهينهسازي. |
|
|
تعداد كم شركتهاي مشاور انرژي. |
|
|
نا آشنايي مردم با اقدامات بهينهسازي. |
|
|
مقاومت منفي جامعه در برابر تغيير وضع موجود. |
|
|
دسترسي آسان به انواع سوختهاي فسيلي در تعدادي از کشورهاي اين اتحاديه. |
|
|
بياعتمادي جامعه به برخي شركتهاي ESCO به دليل عملکرد ناکارامد. |
|
|
عدم توافق عمومي بر سر مفاد قراردادها و وقتگير بودن روند عقد قرارداد. |
|
|
عدم تمايل سرمايهگذاران به پروژههاي بلند مدت در حوزه طرحهاي بهينهسازي مصرف سوخت. |
موانع گسترش صنعت ESCO در ايران
|
|
نامناسب بودن نظام قيمتگذاري انرژي در ايران و عدم هماهنگي نظام قيمتگذاري حاملهاي انرژي با طرحهاي سرمايهگذاري در صرفهجويي مصرف انرژي. |
|
|
عدم تدوين و تصويب قانون جامع انرژي كشور. |
|
|
پايين بودن دانش فني مهندسي انرژي. |
|
|
پايين بودن علوم مديريت مصرف انرژي. |
|
|
غير حساس بودن مصرفكنندگان بخصوص بخشهاي دولتي نسبت به تلفات مصرف انرژي. |
|
|
عدم اشنايي يا تمايل بانكها و موسسات به ورود در طرحهاي بهينهسازي مصرف انرژي. |
مزاياي گسترش صنعت ESCO در ايران
|
|
ارتقاء سطح دانش فني و علوم مديريت بهينهسازي مصرف سوخت در كشور. |
|
|
نهادينه شدن فرايند بهينهسازي مصرف انرژي در سطح ملي. |
|
|
كاهش ضايعات ناشي از مصرف غير بهينه انرژي به محيطزيست. |
|
|
بهرهمند شدن مصرفكنندگان در سطح خرد از منافع ناشي از صرفهجويي انرژي. |
|
|
افزايش سطح اشتغال در اقتصاد ملي، با استفاده از سرمايههاي در حال اتلاف انرژي. |
|
|
افزايش منافع ملي ناشي از كاهش مصرف انرژي و امكان كسب درامدهاي ارزي ناشي از صادرات انواع سوخت و يا کاهش واردات انواع حاملهاي انرژي. |
مراحل تكميل زيرساختهاي ايجاد صنعت ESCOدر ايران
|
بالاي
صفحه
بخش هاي صنعتي