پالايشگاه‌هاي نفت

پالایشگاههای نفت

    پالایشگاه نفت یک واحد صنعتی است که در آن نفت خام به مواد مصرفي مانند سوخت جت، سوخت دیزل، نفت سفيد، بنزین، آسفالت، گاز مایع و بسیاری دیگر از فرآورده‌های نفتی تبدیل می‌گردد. پالایشگاه‌های نفت به طور معمول واحدهای صنعتی بزرگ و درهم پیچیده‌ای می‌باشند که در آن‌ها واحدهای مختلف با هم در ارتباط مي‌باشند.

پالایشگاه‌های نفت بسته به نوع خوراکی که بر مبنای آن طراحی شده‌اند دارای پیچیدگی‌های متفاوتی هستند که بر اساس آن میزان و نوع محصولات متفاوت مي‌باشند و همچنين درجه پيچيدگي انرژي متفاوتي نيز خواهند داشت. پالايش نفت خام در تمام پالايشگاه هاي موجود در جهان از سه بخش زير تشکيل شده است:

  • بخش تفکيک فيزيکي (تقطير، استخراج، آسفالت گيري)
  • بخش تبديل شيميايي (گرمائي، کاتاليستي)
  • بخش تصفيه و عمليات نهائي (شيميايي، با هيدروژن)

در شکل زیر شماتيك كلي از واحدهاي توليدي در پالايشگاه نفت  نشان داده شده است:

وضعيت كلي خوراك نفت خام و توليد فرآورده‌هاي پالايشگاه‌هاي كشور

تا پايان سال 1394 همچنان از 9 پالايشگاه نفت، 7 پالايشگاه در چارچوب اصل 44 قانون اساسي توسط بخش خصوصي اداره مي شد و تنها دو پالايشگاه آبادان و امام خميني(ره) شازند در اختيار شركت ملي پالايش و پخش بود.

جدول زير ظرفيت طراحي پالايشگاه‌ها را در مقايسه با خوراك آنها در سال 94 به تفكيك هر پالايشگاه نشان مي‌دهد.

جدول شماره 1 – ظرفیت پالایشگاههای نفت - ترازنامه هیدروکربوری کشور در سال 1394

نام پالايشگاه

ظرفيت طراحي
هزار بشكه در روز

ظرفيت بالفعل در سال 1394

آبادان

390

364.47

اصفهان

284

377.98

امام خميني( ره) شازند

230

241.09

كرمانشاه

22

20.17

تبريز

110

106.31

شهيد تندگويان تهران

250

236.8

شيراز

56

57.26

لاوان

50

53.39

بندر عباس

320

291.45

جمع

1712

1749

 

نمودار 1 - سهم توليد فرآورده‌هاي نفتي براي هر پالايشگاه - ترازنامه هیدروکربوری کشور در سال 1394

نمودار شماره 2- مقایسه خوراک و تولید پالایشگاهها در سالهای 1386-1394- ترازنامه هیدروکربوری کشور 1394

براساس ترازنامه هيدروكربوري كشور در سال 1394، مقدار كل سوخت مصرفي پالايشگاه‌هاي نفت 42.64 ميليون بشكه معادل نفت خام در سال مي‌باشد که نسبت به سال قبل 2.31 درصد كاهش داشته است.

استاندارد مصرف انرژی در پالایشگاههای نفت

تدوين استاندارد پالايشگاه هاي نفت به شماره 13369چاپ اول در سال 1390 و اصلاحيه استاندارد مذکور در سال 1396 انجام شد.

معيار مصرف انرژي پالايشگاهها به صورت فرمول زير و بر اساس درجه پیچیدگی انرژی پالايشگاه تعريف مي‌شود:

Y=a*X

Y: مصرف انرژي ويژه يا معیار مصرف انرژی (SEC :Specific Energy Consumption)

عبارت است از نسبت ميزان مصرف انرژي به ميزان خوراك ورودي به پالايشگاه. واحد مصرف انرژي ويژه در پالايشگاه‌هاي نفت بر حسب (گيگاژول بر تن) بيان مي‌شود:

 

 X : درجه پيچيدگي انرژي پالايشگاه ((RECF: Refinery Energy Complexity Factor

درجه پيچيدگي انرژي پالايشگاه‌هاي نفت عددي است كه رابطه مستقيم با درجهAPI  خوراك ورودي به پالايشگاه دارد و با نوع واحد عملياتي و درصد خوراك عبوري از آن واحد نيز مرتبط مي‌باشد و از مجموع نرخ پيچيدگي انرژي واحدهاي عملياتي حاصل مي‌گردد.

نرخ پيچيدگي انرژي واحد عملياتي

نرخ پيچيدگي انرژي واحد عملياتي بر اساس درجه پيچيدگي انرژي واحد عملياتي و همچنين نسبت خوراك ورودي به واحد عملياتي به خوراك ورودي به واحد تقطير مطابق فرمول زير محاسبه مي‌گردد: 

درصد خوراك عبوري از واحد عملياتي× درجه پيچيدگي انرژي واحد عملياتي = نرخ پيچيدگي انرژي واحد عملياتي

ضریب a در فرمول بالا برابر با 0.97(نود و هفت صدم) می‌باشد که پس از 4 سال از تاریخ اجرای اجباری این اصلاحیه به ضریب 0.7 تغییر خواهد کرد. و براي پالايشگاههای تازه تأسیس در كشور برابر 0.545 مي‌باشد.

بهینه سازی مصرف انرژي در پالايشگاه هاي نفت

عناوين برخی طرحهاي صرفه جويي مصرف انرژي در پالايشگاه هاي نفت به شرح زیر می­باشد:

  • بازیابی گازهای ارسالی به مشعل
  • نصب سیستم های بازیافت حرارت برای مولدهای های گازی
  • نصب مبدل های حرارتی با کارایی بالا بجای مبدل های پیش گرم خوراک بخش تبدیل واحد CRU
  • طراحی، ساخت و نصب پیش گرمکن هوا براي کوره واحد تقطیر
  • تعویض نوع آمین مصرفی از MEA به MDEA
  • نصب واحد TGT (آلاينده هاي كوره آشغال سوز به حد مجاز و استاندارد تقليل خواهد يافت)
  • نصب بويلرهاي بازيافت حرارتي و مبدلهاي packinox در واحدهاي تبديل كاتاليستي
  • نصب اكونومايزر بر روي ديگ هاي بخار
  • نصب عایق های حرارتی مناسب بر روي كوره ها
  • نصب كنترل اتوماتيك زيرآب بويلرها
  • تعويض و بهینه کردن مشعل هاي كوره

 

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

آدرس

تهران ، ميدان ونك ، خيابان ملاصدرا ، خيابان شيرازي شمالي ، خيابان دانشور شرقي، پلاك 23
صندوق پستي: 1477-19395
كدپستي: 1991813941 
تلفن : 6-88604760

فكس : 88604829

خبرنامه

برای عضویت در خبرنامه و آگاهی از جدیدترین اخبار سایت ایمیل خود را وارد کنید
عضویت