اخبار

ذخایر نفت و گاز باید ضامن توسعه و رفاه باشد؛ نه عامل هدررفت انرژی

مدیرعامل شرکت بهینه‎سازی مصرف سوخت امروز (شنبه، ۲۹ دی‌ماه) در نشست با اهالی رسانه، گزارشی از آخرین وضع مصرف انرژی در کشور و طرح‎های در حال اجرای این شرکت ارائه داد. این نشست خبری که با محوریت جشنواره دانش‎آموزی «بهسو» برگزار شد، حرف‎های خواندنی زیادی داشت.

به گزارش شانا، محسن دلاویز به آمار و ارقام جالبی اشاره کرد؛ برای نمونه این‎که ایران ۸۰ میلیونی در پرداخت یارانه انرژی، چین با جمعیت یک‏‎ونیم میلیاردی‎اش را پشت سر گذاشته است؛ یا این‎که از مجموع یارانه‎ای که در دنیا به حوزه انرژی اختصاص می‏‎یابد، سهم ایران ۱۵ درصد است و یارانه‎ پرداختی در کشور، معادل ۱۰ درصد تولید ناخالص داخلی است. جالب‎تر آنکه ۵۰ درصد یارانه انرژی به سه دهک پردرآمد جامعه تعلق می‎گیرد که سهم هزینه‎های سوخت این سه دهک کمتر از سه درصد مجموع هزینه‎های روزمره‎شان است. وی آمار و ارقامش را با پرسشی خاتمه داد: «خوب است از خودمان بپرسیم با این روند تخصیص یارانه، ما توانسته‎ایم به تحقق اهداف عدالت اجتماعی نزدیک‎تر شویم یا کشورهایی که حامل‎های انرژی را با قیمت‎های واقعی عرضه کردند؟»

پاسخ به این پرسش در آستانه چهل سالگی انقلاب اسلامی خالی از لطف نیست؛ به‌ویژه در شرایطی که به نظر می‎رسد اعتبارات بودجه هم کششی برای پرداخت این میزان یارانه ندارد.

مدیرعامل شرکت بهینه‎سازی مصرف سوخت در پاسخ به پرسشی مبنی بر این‎که این شرکت با توجه به ماهیت مسئولیت‎هایش، در باب بهینه‎سازی مصرف بنزین چه پیشنهادی دارد و چه سیاستی را راهگشاتر می‎داند، با یادآوری این‎که هیچ برنامه‎ای برای افزایش قیمت بنزین در دستور کار دولت نیست، به‌طور تلویحی از اعمال سیاست‎های قیمتی در مهار مصرف سوخت حمایت کرد و گفت: «وزارت نفت در سال‎های اخیر با افزایش قابل توجه ظرفیت تولید بنزین در کشور کار بزرگی کرد؛ اما پایداریِ موفقیت تولید بنزین در شرایطی که مصرف پابه‎پای تولید حرکت می‎کند، چه میزان است؟ نخبگان کشور باید به این بحث، کارشناسانه ورود و ابعاد آن را شفاف کنند. در چهل سالگی انقلاب، بی‌شک به آن میزان پختگی و بلوغ رسیده‎ایم که مسائل را شفاف با مردم در میان بگذاریم. مردم هم نمی‎خواهند شاهد هدرفت انرژی در کشور باشند.»

فارغ از آنکه اعمال سیاست‎های قیمتی در مهار مصرف سوخت با در نظر گرفتن مجموعه‎ای از شرایط و متغیرهای اقتصادی حاکم بر کشور، تا چد حد می‎تواند راهگشا باشد، اما مصرف افسارگسیخته بنزین از یک سو و قاچاق فزاینده سوخت از سوی دیگر، به خوبی بیانگر این واقعیت است که نظام کنونی پرداخت یارانه در کشور قابل دفاع نیست.

دلاویز به آمار مصرف انرژی بر اساس ترازنامه انرژی سال ۹۵ اشاره کرد که بر مبنای آن، انرژی مصرفی در بخش‎های خانگی، صنعت و حمل‎ونقل به ترتیب معادل ۳۹۶، ۳۳۱ و ۳۱۹ میلیون بشکه نفت خام بوده است. وی در این میان، کنایه‎ای هم به خودروسازان زد و گفت: «این میزان مصرف انرژی در بخش حمل‎ونقل در شرایطی است که سرانه مالکیت خودرو در کشور نسبت به آمریکا یا کشورهای اروپایی بسیار پایین‎تر است، اما مصرف غیربهینه سوخت در خودروهای داخلی به حجم مصرف سوخت در کشور دامن زده. خوب است خودروسازان داخلی با حمایت‎های جدی‎ای که از آنان می‎شود، بیشتر به بهبود فرآیند مصرف سوخت در تولیداتشان توجه کنند.»

دلاویز به درستی اشاره کرد؛ اما آیا می‎توان به بهبود عملکرد خودروسازانی که این روزها تمرکزشان بیشتر بر افزایش قیمت‎ها‎ معطوف شده است، امیدی داشت.

مدیرعامل شرکت بهینه‎سازی مصرف سوخت در این نشست گفت «بیش از آنکه شدت مصرف انرژی در کشور نگران‎کننده باشد، بی‎تفاوتی نسبت به این روند فزاینده مصرف جای نگرانی دارد. حال آنکه هزینه مورد نیاز برای اجرای طرح‎های بهینه‎سازی مصرف سوخت، قابل مقایسه با هزینه‎های طرح‎های توسعه‎ای در صنعت نفت نیست.» دلاویز در این زمینه به طرح جایگزینی بخاری‎های سنتی اشاره کرد و با اشاره به مصرف معادل سه فاز پارس جنوبی به واسطه استفاده از حدود ۲۰ میلیون بخاری سنتی در کشور، ادامه داد «با ۳ میلیارد دلار سرمایه‎گذاری، جایگزینی ۱۴ میلیون بخاری سنتی امکانپذیر می‎شود.» این مقام مسئول به نکته خوبی اشاره کرد «تاثیرپذیری روند توسعه از فشار تحریم‎ها را نمی‎توان نادیده گرفت؛ اما می‎توان حال که توسعه با محدودیت‎هایی روبه‌روست، با تمرکز بر مقوله مصرف (بهینه) برای کشور فرصت‎آفرینی کرد.»

صحبت از بخاری‎ها به اینجا ختم نشد. دلاویز از آمادگی کامل شرکت بهینه‎سازی مصرف سوخت برای ورود به طرح جایگزینی ۱۵۰ هزار بخاری در مدارس طی دو سال آینده خبر داد و گفت: «همه مقدمات برای کلید خوردن این طرح فراهم است و اگر سازمان نوسازی و تجهیز مدارس نیز برای همکاری اعلام آمادگی کند، اجرای طرح آغاز می‎شود.»

طرح‎های ماده ۱۲ قانون رفع موانع تولید رقابت‎پذیر، ظرفیت خوبی برای جذب سرمایه است، اما در غالب مواقع به دلیل نبود سرمایه‎گذار، امکان استفاده از این ظرفیت فراهم نمی‏‎شود. حال اینکه چرا چنین طرحی با وجود اعلام آمادگی سرمایه‎گذار، دریافت مصوبه شورای اقتصاد و ضرورت اجرا از حیث مسائل ایمنی مسکوت مانده است، جای پرسش دارد. دلاویز یادآور می‌شود: «حادثه زمانی‎که یک بار روی می‎دهد، یک حادثه است؛ اما وقتی تکرار می‏‎شود، یک انتخاب.»

مدیرعامل شرکت بهینه‎سازی مصرف سوخت در ادامه، از تفاهم با وزارت نیرو برای واگذاری طرح برقدار کردن چاه‎های کشاورزی به توانیر خبر داد و گفت «در این زمینه، پیش‎نویس قراردادی به منظور واگذاری برقدار کردن ۱۱۰ هزار حلقه چاه کشاورزی به توانیر آماده شده است.»

بر اساس آمار اعلام شده از سوی شرکت مدیریت منابع آب ایران، هم‎اکنون ۲۱۹ هزار حلقه چاه کشاورزی در کشور وجود دارد که با احتساب آمار وزارت جهاد کشاورزی مبنی بر مصرف ۱۶ هزار و ۵۰۰ لیتر گازوئیل در هر حلقه چاه، سوخت مایع قابل‎توجهی به مصرف چاه‎های دیزلی می‎رسد و می‎توان این روند مصرف را با برق‌دار کردن چاه‎ها متوقف کرد؛ اقدامی که امید است با اجرای توانیر و نظارت شرکت بهینه‎سازی مصرف سوخت، از این پس سرعت بیشتری گیرد. به گفته دلاویز، نقش فلاحتیان، معاون برنامه‎ریزی وزیر نفت که پیش‎تر از اهالی وزارت نیرو بود، در ایجاد این تفاهم به منظور تسهیل و تسریع طرح قابل توجه بوده است.

مدیرعامل شرکت بهینه‎سازی مصرف سوخت به طرح‎هایی که در دستور کار بخش حمل‎ونقل این شرکت هم قرار دارد اشاره کرد؛ از نوسازی کامیون‎ها و کشنده‎های فرسوده تا نوسازی ناوگان تاکسیرانی. به گفته دلاویز همکاری خوبی میان این شرکت با شرکت‎های بهره‎برداری مترو، راه‎آهن جمهوری اسلامی ایران و شرکت مسافربری رجا برقرار است و طرح‎های تعریف شده در سایه این همکاری اجرا می‎شوند. البته وی به واگذاری برخی طرح‎های این شرکت به وزارت صنعت، تجارت و معدنن (صمت) هم اشاره و در عین حال تاکید کرد «طرح‎های بهینه‎سازی که در دستور کار شرکت بهینه‎سازی مصرف سوخت است، با جدیت دنبال می‎شود.»

بر اساس مصوبه‎ای که ۲۰ خرداد ماه امسال از سوی سازمان برنامه و بودجه ابلاغ شد، اجرای طرح جایگزینی ۶۵ هزار دستگاه کامیون و کشنده فرسوده بالای ۱۰ تن با سن بالاتر از ۳۵ سال و طرح جایگزینی ۱۷ هزار اتوبوس فرسوده دیزلی با اتوبوس‎های پایه گازسوز که از سوی شرکت بهینه‎سازی مصرف سوخت به نمایندگی از وزارت نفت دنبال می‎شد، به وزارت صنعت، معدن و تجارت واگذار شده است که البته بر اساس بند ۲۱ همین مصوبه، همه قراردادهای امضا شده‌ از قبل در شرکت بهینه‎سازی مصرف سوخت به قوت خود باقی می‎ماند.

دلاویز در نشست خبری امروز، بار دیگر از ایده تشکیل سازمان مصرف انرژی به منظور جلوگیری از فعالیت‎های جزیره‎ای در حوزه بهینه‎سازی الگوی مصرف انرژی حمایت و تصریح کرد «شرکت بهینه‎سازی مصرف سوخت که ساختار آن زیرمجموعه شرکت ملی نفت ایران قرار دارد، به‌طور طبیعی نمی‎تواند جوابگوی ماموریت تعریف‎شده در حوزه بهینه‎سازی مصرف انرژی در کشور باشد.»

این‎که چنین ایده‎ای تا چه حد درست و قابل اجراست، نیازمند بررسی‎های کارشناسانه است و در این مجال نمی‎گنجد؛ اما در این‎که باید برای ممانعت از فعالیت‎های جزیره‎ای در حوزه انرژی فکری کرد و نباید بی‎تفاوت از کنار ضرورت اصلاح الگوی مصرف انرژی عبور کرد، تردیدی نیست. آیا می‎دانستید شورای عالی انرژی دو سال است تشکیل جلسه نداده است؟!

نشست خبری امروز مدیرعامل شرکت بهینه‎سازی مصرف سوخت با محوریت «جشنواره دانش‎آموزی بهسو» برگزار شد؛ جشنواره‎ای که با ابتکار این شرکت در مسیر فرهنگ‌سازی برای اصلاح الگوی مصرف با محور قرار دادن قشر دانش‎آموزی (متوسطه) از اول بهمن ماه آغاز می‎شود و بر اساس برآوردهای صورت گرفته، دربرگیری آن به حدود ۶ میلیون دانش‎آموز و در مجموع (با احتساب خانواده‎ها) به حدود ۱۵ میلیون نفر از جمعیت کل کشور می‎رسد. فرهنگ‌سازی، رکن مهمی است که می‎تواند با هزینه‎های حداقلی، آثار قابل توجهی در بهبود فرایند مصرف برجای بگذارد. در این مسیر، هر کس به سهم خود می‎تواند در اطلاع‎رسانی بیشتر نقش‎آفرینی کند. مدیرعامل شرکت بهینه‎سازی مصرف سوخت از همه رسانه‎ها درخواست کرد در این زمینه همراهی کنند؛ از همه رسانه‎ها و به‌ویژه رسانه ملی.

مدیرعامل شرکت بهینه‎سازی مصرف سوخت یادآوری کرد «توسعه نیاز کشور است و مباحث جناحی را برنمی‎تابد؛ حرکت درست در این مسیر، نیازمند گفتمان بین نخبگان جامعه است. باید مباحث را شفاف بررسی کنیم و این واقعیت را هم از یاد نبریم که جراحی اقتصادی بدون خونریزی ممکن نخواهد شد.» در این نشست خبری به درستی تاکید شد «برخورداری ایران از حجم فراوان ذخایر نفت و گاز، باید پشتوانه و تضمین‎کننده توسعه و رفاه جامعه باشد، نه این‎که منجر به مصرف غیربهینه و هدررفت انرژی شود.»

امروز (۲۹ دی) روز هوای پاک است. راستی اگر اتلاف انرژی در کار نبود، هوای شهرمان چه‎قدر متفاوت می‏‎شد... 

هانیه موحد

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

آدرس

تهران ، ميدان ونك ، خيابان ملاصدرا ، خيابان شيرازي شمالي ، خيابان دانشور شرقي، پلاك 23
صندوق پستي: 1477-19395
كدپستي: 1991813941 
تلفن : 6-88604760

فكس : 88604829